Announcement

Teoriden Uygulamaya: Özel Eğitimde Aile Katılımı, Ebeveyn Hakları ve Savunuculuğu

Üniversitemiz Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü tarafından, Cumhurbaşkanlığımızca ilan edilen “2025 Aile Yılı” kapsamında düzenlenen “Teoriden Uygulamaya: Özel Eğitimde Aile Katılımı, Ebeveyn Hakları ve Savunuculuğu” başlıklı söyleşi, öğretmen adayı öğrencilerimizin yoğun ilgisiyle yüz yüze ve çevrim içi olarak gerçekleştirildi.

Moderatörlüğünü Eğitim Fakültemiz Özel Eğitim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Osman Aktan’ın üstlendiği etkinliğe; Düzce Özel Eğitim Anaokulu Özel Eğitim Öğretmeni Uzman Merve Tellioğlu ile Üniversitemiz Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi ve Buffalo Üniversitesi’nde yapay zekâ ve otizm alanında misafir araştırmacı olarak çalışmalarını sürdüren Doç. Dr. Yusuf Akemoğlu çevrim içi olarak katılım sağladı.

Etkinliğin ilk konuşmacısı olan Doç. Dr. Yusuf Akemoğlu, “Özel Eğitimde Aile Katılımı” başlıklı konuşmasında özel eğitimde ailenin rolü, katılımı ve iş birliğinin önemine dikkat çekti. Ailelerin özel eğitim konusunda bilgi sahibi olsalar da, bu bilgileri uygulamaya aktarma konusunda yetersiz kalabildiklerini ifade eden Doç. Dr. Akemoğlu, bu durumun sahada sıkça gözlemlendiğini ve ailelerin bu konuda farklı uzmanların desteklerine gereksinim duyduklarını belirtti.

Erken çocukluk döneminde yoğun müdahalenin kritik rolüne değinen Akemoğlu, bu dönemde ailenin çocuğu kabullenme sürecinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca aileye bilgi sağlanmasının ve rehberlik sunulmasının, hem kabul hem de müdahale sürecinin etkili bir şekilde yürütülmesinde temel unsurlar arasında yer aldığını dile getirdi. , Okulda verilen eğitimin çocuğun tüm gelişim alanlarındaki kazanımları sağlamada tek başına yeterli olmayabileceğini, bu nedenle, farklı uzmanların desteğine ihtiyaç duyulabileceğini ifade eden Doç. Dr. Akemoğlu, “Çocuk merkezli bir yaklaşımla, aileyle eşit mesafede ve iş birliği içinde olmak; çocuğun, ailenin ve eğitimcilerin yararına sonuçlar doğuracaktır.” şeklinde konuştu.

Aile katılımının, çocuğun gelişiminde doğal öğretim fırsatlarını artırdığını belirten Akemoğlu, ailenin çocukla geçirdiği her etkileşim anının bir öğrenme fırsatı sunduğunu ifade etti. Doğal öğretim süreçlerinde ailenin merkezde yer aldığını vurgulayarak, aile katılımının nitelikli özel eğitim hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.

Etkinliğin ikinci konuşmacısı Uzman Merve Tellioğlu ise, “Özel Eğitimde Ebeveyn Hakları ve Savunuculuğu” başlıklı sunumunda, ebeveynlerin özel eğitim sürecindeki rolü ve hak savunuculuğu konusunu çok boyutlu şekilde ele aldı. Tellioğlu, bu alandaki ilk sistematik çalışmasını Doç. Dr. Yusuf Akemoğlu’nun danışmanlığında gerçekleştirdiğini belirterek, alana katkı sağlamayı hedeflediklerini ifade etti.

Ebeveynlerin, çocuklarının yaşamlarına en yakından tanık olan kişiler olmaları ve onların gelişimsel ihtiyaçlarını doğrudan gözlemleyebilmeleri nedeniyle, özel eğitim sürecine katkılarının son derece önemli olduğunu vurgulayan Tellioğlu, ebeveynlik rollerinin yalnızca anne-babalıkla sınırlı olmadığını; aynı zamanda eğitimcilik, iş birliği, hizmetlerin geliştirilmesine katkı ve hak savunuculuğu gibi çok boyutlu roller içerdiğini belirtti.

Konuşmasında hak savunuculuğu kavramının yasal temellerine de değinen Tellioğlu, yüksek lisans tezinden elde ettiği bulguları katılımcılarla paylaştı. Hem ebeveynlerin hem de öğretmenlerin hak savunuculuğu kavramına olumlu yaklaştıkları, öğretmenlerin bu sürecin çocukların eğitim kalitesini artıracağına inandıklarını belirten Tellioğlu, sunumunun sonunda, ebeveynlerin yasal haklarını daha sistematik bir biçimde öğrenebilecekleri, güvenilir ve erişilebilir kaynaklara olan ihtiyacın altını çizdi. Bu alandaki farkındalık çalışmalarının artırılmasının ve öğretmen-ebeveyn iş birliğinin güçlendirilmesinin, özel eğitimde savunuculuk kültürünün gelişimi açısından kritik bir öneme sahip olduğunu ifade etti.

Etkinliğin son bölümünde, katılımcılardan gelen sorular yanıtlanarak, Türkiye bağlamında özel eğitimde aile katılımı ve ebeveyn hak savunuculuğu konularında etkileşimli bir tartışma ortamı oluşturuldu. Panelistlerin hem akademik bilgiye hem de saha deneyimlerine dayalı açıklamaları, öğretmen adaylarının konuları derinlemesine kavramalarına katkı sağladı.

Söyleşi, özel eğitimde aile katılımının çok yönlü etkilerine ve ebeveyn hak savunuculuğunun eğitim sürecindeki rolüne dair kapsamlı bir perspektif sunarak, öğretmen adayları açısından önemli bir farkındalık ve bilgilendirme işlevi gördü. Katılımcılar tarafından ilgiyle takip edilen etkinlik, alana yönelik güncel yaklaşımların paylaşılması ve mesleki bakış açısının geliştirilmesi bakımından olumlu geri bildirimlerle son buldu.